Beeldende begeleiding in de laatste levensfase

Beeldende begeleiding is niet een vorm van therapie en gaat niet over het maken van kunst. Het is ook geen vorm van dagbesteding. 

 

Beeldende begeleiding, werken met divers beeldend materiaal (schilderen, tekenen, kleien, vilt, etc) is dienstbaar aan het emotionele proces van de mens en nooit een doel op zich.

 

Creatieve expressie middels beeldende begeleiding kun je zien als een andere taal: de taal van beelden en symbolen waarmee iemand zich kan uiten als het met woorden niet lukt.

Wanneer iemand in de palliatieve fase is, werk je niet meer aan herstel maar staat kwaliteit van leven centraal.
Een beeldende (kunstzinnige) activiteit biedt een mogelijkheid om, zonder te praten, emoties te uiten.

Beeldende begeleiding is in de Hospicezorg onderdeel van Spirituele Zorg en kan ook in zorginstellingen en thuissituaties een enorme meerwaarde bieden. Niet alleen voor de cliënt zelf maar ook voor de naaste familie, zoals gedeelde inzichten, momenten van blijdschap en het uitspreken van (verborgen of onderdrukte) emoties, die door een creatieve bezigheid aan het licht kunnen komen.

Beeldende begeleiding, bijvoorbeeld tekenen, schilderen, een cadeautje voor een dierbare maken, etc., kan worden ingezet bij terminale cliënten met diverse klachten, zoals gevoelens van eenzaamheid, angstklachten, verlies van empowerment, bij emotionele en depressieve klachten, etc.

Door beeldende begeleiding kunnen er nieuwe, andere inzichten naar boven komen. Dit kan ook een toegevoegde waarde hebben voor een traject wat mogelijk later, in een ziekenhuis of hospice, nog plaats gaat vinden.

De beeldende begeleider kan, afhankelijk van de setting, na een sessie uitleggen aan een zorgverlener of naaste wat er gebeurd is tijdens een sessie en wat de cliënt (emotioneel) bezighoudt. Mensen maken tijdens beeldende begeleiding vooral stappen in het acceptatie- en verwerkingsproces en/of worden zich bewust(er) van patronen of overtuigingen, maar ook van krachtbronnen in zichzelf, waar op ingespeeld kan worden door naaste familie en verzorging (bv. thuiszorg).

Cliënten die bijvoorbeeld zelf fysiek niet meer kunnen schilderen, kunnen via de handen van de therapeut toch uiting geven aan hun creativiteit. De cliënt kan de kleuren kiezen en vertellen welke lijnen of vlakken er gemaakt moeten worden en zo kan de gast stap voor stap samen met de kunstzinnige therapeut iets uitwerken. Werken met kleur alleen heeft al een helend en rustgevend effect. Ook voor palliatieve dementerende gasten kan een kunstzinnige activiteit een effectieve methode zijn om meer innerlijke rust te bieden en geeft cliënten de mogelijkheid om weer even een gevoel van blijdschap en /of voldoening te ervaren. Mijn specialisatie ligt op het gebied van intuïtief schilderen en tekenen, maar ik bied ook andere mogelijkheden met diverse materialen. 

Wanneer is Beeldende Begeleiding in te zetten?

  • Tijdens de laatste levensfase, in een zorginstelling of thuis.

  • Signaleer je dat iemand opgekropte emoties heeft maar is het niet bespreekbaar?

  • Geeft iemand aan even los te willen zijn van het piekeren, het constante denken?

  • Is iemand op zoek naar een uitlaatklep?

  • Is er een naaste die vastloopt in emoties en baat zou kunnen hebben om even los te zijn van de situatie? (Denk hierbij ook aan de rouwperiode na het overlijden van een dierbare).

  • Zijn er kinderen die afscheid moeten nemen van hun vader of moeder, opa of oma en die misschien nog iets willen maken voor hun ouder of grootouder?

  • Is er wellicht een gezamenlijke activiteit gewenst waar even geen zorg is of woorden nodig zijn, maar ‘gewoon’ een fijn samenzijn in ontspannen sfeer?

    Wil je meer weten over dit onderwerp en wat ik voor jou/u (of jouw/uw organisatie) kan betekenen? Neem gerust contact met me op voor een informatief gesprek. 

    Klik hier voor het landelijk netwerk Beeldende Begeleiding.

 

© Copyright 2020 Art by Marlei | Margje van der Lei